Element 2. Het gesprek over gedrag een ritme geven

Wanneer het gesprek afhankelijk blijft van momenten

In veel organisaties ontstaat het gesprek over gedrag op willekeurige momenten.

Wanneer iets schuurt.

Wanneer een conflict zichtbaar wordt.

Of wanneer een leidinggevende het onderwerp opnieuw op tafel legt.

Op dat moment wordt er vaak goed gesproken.

Afspraken worden gemaakt.

Intenties uitgesproken.

Maar zodra de aandacht verschuift naar andere onderwerpen, verdwijnt het gesprek weer naar de achtergrond.

Gedrag speelt iedere dag een rol in het werk. Het gesprek erover niet.

Het gesprek heeft simpelweg geen vast ritme waarin het vanzelf terugkomt.

In organisaties krijgt wat een ritme heeft vanzelf aandacht.

Wat geen ritme heeft, verdwijnt al snel naar de achtergrond.

Niet omdat het niet belangrijk is.

Maar omdat het gesprek erover geen vaste plek heeft in het werk en het daardoor onduidelijk blijft hoe je er een eenvoudig en terugkerend moment van maakt.

Het mechanisme achter dat patroon

Gedrag speelt iedere dag een rol in hoe teams samenwerken, besluiten nemen en omgaan met spanning.

Toch ontstaat het gesprek erover meestal incidenteel.

Daardoor ontstaat het gesprek meestal pas achteraf, wanneer iets al spanning heeft gegeven in de samenwerking.

Wanneer iets misloopt.

Of wanneer iemand het initiatief neemt om het onderwerp te openen.

Daardoor blijft het gesprek afhankelijk van momenten.

Of van degene die het opnieuw agendeert.

Zolang dat zo blijft, moet het gesprek steeds opnieuw worden geopend.

Wat er ontbreekt

In veel organisaties is de intentie om aandacht te hebben voor gedrag er wel aanwezig.

Wat vaak nog niet is ingericht, is een manier waarop dat gesprek vanzelf terugkomt.

Wat in veel organisaties ontbreekt, is een eenvoudig ritme waarin teams samen stilstaan bij hun gedrag. Zonder zo’n ritme bestaat er vaak niets dat ervoor zorgt dat het gesprek vanzelf terugkomt in het werk.

Niet als apart traject.

Maar als onderdeel van het werk zelf.

Een kort moment in een bestaand overleg waarin teams samen kijken naar hun samenwerking.

Waar gedrag hielp.

En waar het begon te schuren.

Wanneer dat gesprek onderdeel wordt van bestaande overleggen, verandert er iets fundamenteels.

Het gesprek hoeft niet meer te wachten tot er iets misgaat. Teams krijgen er ruimte voor en kunnen het er op een vanzelfsprekende manier over hebben.

Het krijgt een plek in het werk zelf.

Wat er verandert wanneer ritme ontstaat

Wanneer teams regelmatig kunnen stilstaan bij hun gedrag, verandert de dynamiek.

Het gesprek hoeft niet meer door één persoon geopend te worden.

Het ontstaat vanzelf binnen het ritme van het werk.

Teams leren bovendien beter kijken naar hun eigen patronen.

Niet alleen wanneer iets schuurt.

Maar juist ook wanneer samenwerking goed werkt.

Daardoor ontstaat iets anders dan incidentele aandacht.

Het gesprek over gedrag wordt onderdeel van hoe teams samenwerken, besluiten nemen en verantwoordelijkheid verdelen.

In het grotere geheel

Ritme helpt om het gesprek over gedrag niet afhankelijk te laten zijn van momenten of specifieke personen.

Wanneer teams regelmatig stilstaan bij hun samenwerking, ontstaat er ruimte om te bespreken wat er gebeurt in het werk.

Maar ritme alleen maakt nog niet zichtbaar welke patronen zich in teams ontwikkelen.

Ritme creëert wel het moment waarop teams naar hun samenwerking kunnen kijken.

Maar om patronen echt te kunnen zien, hebben teams ook zicht nodig op hun eigen gedrag.

Want wat dagelijks gebeurt, wordt al snel normaal.

En wat normaal voelt, wordt zelden expliciet benoemd.

Juist daarom helpt het wanneer gedrag zichtbaar en meetbaar wordt voor teams.

Hoe dat werkt, lees je in het volgende artikel: Gedrag én het gesprek erover meetbaar maken.